Otlukbeli Muharebesi
Fatih Sultan Mehmet'in Akkoyunlu Devleti'ni yendigi savas.
Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Destansı Muharebeler | Otlukbeli Muharebesi |
| Tarih | 11 Agustos 1473 |
| Konum | Otlukbeli, Erzincan (39.7, 39.9) |
| Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi | Osmanli: Fatih Sultan Mehmet (Kuvvet: 100,000, Kayıp: 3,000) · Akkoyunlu: Uzun Hasan (Kuvvet: 70,000, Kayıp: 15,000) |
| Hava Durumu | Yaz |
| Sonuç | Osmanli Zaferi |
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi
Osmanli
- Komutan
- Fatih Sultan Mehmet
- Konum / Rol
- Saldiran
- Kuvvet
- 100,000
- Kayıp
- 3,000
Akkoyunlu
- Komutan
- Uzun Hasan
- Konum / Rol
- Savunan
- Kuvvet
- 70,000
- Kayıp
- 15,000
Tarihsel Önemi
Dogu Anadolu guvence altina alindi.
Sonuç
Osmanli Zaferi
Muharebenin Kronolojik Safhaları
-
1. 11 Nisan 1473
Yenişehir Ordugâhında Kuvvetlerin Toplanması
Osmanlı İmparatorluğu, 1472 sonbaharı ve kışını savaşa hazırlanarak geçirdikten sonra ana ordunun toplanma yeri olarak Bursa Yenişehir'i belirledi. Rumeli'den toplanan birlikler Gelibolu üzerinden Anadolu yakasına geçirildi. Birliklerin intikali tamamlandığında Fatih Sultan Mehmed, İstanbul'daki kuvvetlerinin başında sefere çıkarak 11 Nisan 1473'te Yenişehir'e ulaştı. Karaman Beylerbeyi Şehzade Mustafa ile Amasya Beylerbeyi Şehzade Bayezid emirlerindeki birliklerle orduya katıldı ve Osmanlı ordusunun mevcudu 85.000 kişiye ulaştı. Doğu Anadolu seferine yönelik bu stratejik toplanma, Uzun Hasan'a karşı yürütülecek harekâtın ilk ana aşamasını oluşturdu.
-
2. 1473
Erzincan Önlerinde Öncü Çarpışması
Osmanlı ordusu Sivas'tan sonra sarp ve dağlık araziye girip kar fırtınasına yakalanarak kırk günü aşkın süre ilerledi. Niksar'da Türk akıncılarına saldıran Akkoyunlu kuvvetleri geri püskürtüldü; ahalisi dağlara kaçan Koyulhisar ve Şebinkarahisar geçilerek Erzincan civarına varıldı. Burada Uzun Hasan'ın 5.000 kişilik bir kuvvetiyle karşılaşıldı. Turahanoğlu Ömer Bey komutasındaki 5.000 kişilik Osmanlı birliği taarruza geçerek Akkoyunluları mağlup etti. Bu muharebe, ana orduların karşılaşması öncesinde Osmanlı öncü birliklerinin bölgedeki üstünlüğü ele geçirmesini sağladı ve Akkoyunlu kuvvetlerinin ileri hatlarını çökertti.
-
3. 11 Ağustos 1473
Dere Savunması ve Zeynel Bey'in Ölümü
Otlukbeli Muharebesi'nde Uzun Hasan, Osmanlı ordusuyla kendi hatları arasında bulunan doğal bir su yatağını ve dere hattını savunma pozisyonuna geçti. Ancak çatışmalar sırasında Akkoyunlu sağ kanadına komuta eden Uzun Hasan'ın oğlu Zeynel hayatını kaybetti. Zeynel'in ölümüyle birlikte Akkoyunlu ordusunun sağ kanadı tamamen çöktü ve dağıldı. Sağ kanadın çöküşünü gören Uzun Hasan büyük bir sarsıntı yaşadı; hemen yanında bulunan müttefiki Karamanlı Pir Ahmed'e dönerek Karaman hanedanına beddua etti ve Osmanlılara karşı içine düştüğü durumdan duyduğu pişmanlığı haykırdı. Bu kırılma muharebenin dengesini Osmanlı lehine çevirdi.
-
4. 11 Ağustos 1473
Yeniçerilerin Harekete Geçirilmesi
Akkoyunlu sağ kanadının çökmesi ve savaşın gidişatının kesinleşmeye başlaması üzerine Fatih Sultan Mehmed zaferin kazanıldığını görerek yanında hazır tuttuğu 25.000 kişilik yeniçeri birliğini muharebeye sürdü. Ağır piyade gücü olan yeniçerilerin savaş meydanına doğrudan girmesi, taktiksel dengeyi tamamen tek taraflı hale getirdi. Bu muazzam kuvveti sahada karşısında gören Uzun Hasan'ın direnme umudu büsbütün kırıldı. Sultan Mehmed'in bu kararlı hamlesi sonucunda Uzun Hasan daha fazla direnmenin anlamsız olduğunu anladı ve savaş meydanını terk ederek çekilme kararı aldı.
-
5. 11 Ağustos 1473
Uzun Hasan'ın Hilesi ve Sancağın Düşmesi
Savaş alanından sağ çıkabilmek için Uzun Hasan bir hileye başvurmak zorunda kaldı. Kendisine fiziksel olarak son derece benzeyen Pir Mehmed Bey'i kendi yerine bırakarak Osmanlıların dikkatini bu noktaya çekti ve böylece şahsen kaçabilmek için fırsat yarattı. Ancak kısa bir süre sonra Pir Mehmed Bey Osmanlı askerleri tarafından esir alındı. Akkoyunlu hükümdarına ait şahsi sancak ele geçirilerek Sultan Mehmed'in huzuruna çıkarıldı. Hükümdar sancağının düşmesi ve sahte kumandanın yakalanması, Akkoyunlu ordusundaki komuta yapısının çöktüğünü ve hükümdarın kaçtığını kesin olarak belgeledi.
-
6. 11 Ağustos 1473
Uğurlu Mehmed'in Dağılması ve Takip
Uzun Hasan'ın kaçışının ardından sahada kalan Uğurlu Mehmed de Osmanlı baskısına dayanamayarak geri çekilip kaçmaya başladı. Bu aşamada muharebe tamamen tek taraflı bir takibe dönüştü. Dağılan Akkoyunlu kuvvetleri düzensiz şekilde kaçarken Osmanlı askerleri ricat halindeki düşmanı imha etmeye başladı. Kaynakta belirtildiği üzere, şayet Osmanlı birlikleri terk edilen ordugâhta ve meydanda yağmaya girişmemiş olsaydı Akkoyunlu ordusundan neredeyse hiç kimse kurtulamayacaktı. Yağma hareketi takibi yavaşlatarak sağ kalan Akkoyunlu unsurlarının tamamen yok olmasını engelledi.
-
7. 24–30 Ağustos 1473
Şebinkarahisar Kuşatması ve Teslimiyeti
Uzun Hasan'ın yenilgisinin ardından Osmanlı ordusu 24 Ağustos Çarşamba günü Şebinkarahisar üzerine yürüdü. Osmanlı kuvvetleri topları mevzilendirip kale surlarını tahrip etmeye başlayınca, kale hâkimi Dara Bey (Darab Beg-i Purnak) barışçıl teslim talep ederek dışarı çıktı ve kaleyi teslim etti. Osmanlılar yerel ahaliyi sürmedi ancak bol ikmalle donatılmış 1.000 kişilik bir muhafız birliğini kalede bıraktı. Zaferin ardından Fatih Sultan Mehmed, bölgedeki hâkimiyetini pekiştirerek 30 Ağustos 1473'te Şeyhzade Abdurrezak Bahşı tarafından kaleme alınan Uygur harfli zafer yarlığı da dâhil olmak üzere fetihnameler yayımladı.
Sık Sorulan Sorular
Otlukbeli Muharebesi ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?
Otlukbeli Muharebesi, 11 Agustos 1473 tarihinde Otlukbeli, Erzincan konumunda gerçekleşti ve Osmanli Zaferi ile sonuçlandı.
Otlukbeli Muharebesi muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?
Osmanli: Fatih Sultan Mehmet (Kuvvet: 100,000, Kayıp: 3,000) · Akkoyunlu: Uzun Hasan (Kuvvet: 70,000, Kayıp: 15,000)
Otlukbeli Muharebesi neden tarihsel açıdan önemlidir?
Dogu Anadolu guvence altina alindi.