Destansı Muharebeler Tarih: MÖ 331, 1 Ekim Konum: Gaugamela, Kuzey Irak Hava Durumu: Sıcak, tozlu çöl ortamı

Gaugamela Muharebesi

Büyük İskender'in Pers İmparatoru III. Darius'u kesin olarak yendiği, Pers İmparatorluğu'nu çökerten savaş.

Gaugamela Muharebesi

Özet Bilgi Tablosu

ÖzellikDetay
Destansı MuharebelerGaugamela Muharebesi
TarihMÖ 331, 1 Ekim
KonumGaugamela, Kuzey Irak (36.56, 43.44)
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet DengesiMakedon İmparatorluğu: Büyük İskender (Kuvvet: 47,000, Kayıp: 1,200) · Pers İmparatorluğu: III. Darius (Kuvvet: 100,000, Kayıp: 40,000)
Hava DurumuSıcak, tozlu çöl ortamı
SonuçMakedon Zaferi

Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi

Makedon İmparatorluğu

Komutan
Büyük İskender
Konum / Rol
Saldıran
Kuvvet
47,000
Kayıp
1,200

Pers İmparatorluğu

Komutan
III. Darius
Konum / Rol
Savunan
Kuvvet
100,000
Kayıp
40,000

Tarihsel Önemi

Pers İmparatorluğu'nun sonu. İskender'in dünya fatihi olması.

Sonuç

Makedon Zaferi

Muharebenin Kronolojik Safhaları

  1. 1. MÖ 331 yazı (Temmuz veya Ağustos)

    Thapsakos Geçişi ve Kuzey Mezopotamya Yürüyüşü

    İskender, MÖ 331 yazında Fırat nehri üzerindeki Thapsakos'a ulaştı. Pers Kralı III. Darius, Mazaeus'a 3.000 süvariyle bu nehir geçişini koruma emri vermişti; ancak Makedon ordusu yaklaşınca Mazaeus nehir kıyısından kaçtı. İskender nehri geçtikten sonra Babil'e giden doğrudan güneydoğu rotası yerine kuzey güzergâhını tercih etti. Bu intikalde Fırat ve Ermenistan dağlarını soluna alarak ordusunun aşırı sıcaktan yıpranmasını önledi ve ikmal tedarikini kolaylaştırdı.

  2. 2. MÖ Eylül 331

    Dicle Geçişi ve İleri Keşif Harekâtı

    Makedon ordusu MÖ 331 yılının Eylül ayı sonlarında Dicle nehrine ulaştı. Mazaeus nehrin derinliği ve güçlü akıntısı nedeniyle geçilemeyeceğini varsayarak kıyıyı savunmasız bırakmış, geçiş hattındaki arazide yakıp yıkma taktiği uygulamıştı. İskender savunmasız bulduğu Dicle'yi büyük bir güçlükle geçti. 20–21 Eylül tarihlerindeki ay tutulmasından dört gün sonra Makedon birlikleri Mazaeus'un süvarilerinden esirler ele geçirerek Darius'un ordusunun sekiz mil mesafedeki Gaugamela'da toplandığını öğrendi.

  3. 3. MÖ Eylül sonu – 1 Ekim 331

    Gaugamela Ovasında Mevzilenme ve Arazi Düzenlemesi

    Pers ordusu, savaş arabalarının etkinliğini artırmak amacıyla Karamlesh yakınlarındaki ovada çalıları ve bitki örtüsünü temizleyerek araziyi düzleştirdi. Bu faaliyetleri gözlemleyen İskender, Darius'un mevzi değiştirmeyeceğini anlayıp birliklerine dört gün dinlenme verdi. Darius merkezde piyadeleri ve kraliyet muhafızlarıyla yer alırken, sol kanadı Bessus'a, sağ kanadı Mazaeus'a verdi. İskender ise sağ kanadı bizzat yönetirken, sol kanadı savunma göreviyle Parmenion'a devretti ve ordusunu kademeli bir düzene soktu.

  4. 4. 1 Ekim MÖ 331

    Makedon Sağ Kanadında Süvari Muharebesi

    İskender, Yoldaş süvarileriyle sağ kanadın en ucuna doğru ilerleyerek Pers süvarilerini merkezin dışına çekmeyi ve hatta bir gedik açmayı hedefledi. Düzlenmiş alanın dışına çıkılmasından çekinen Darius, İskender'in kanadını kuşatmak üzere İskit ve Baktriya süvarilerini sevk etti. Menidas komutasındaki Grek paralı süvarilerinin püskürtülmesinin ardından İskender, Aristo idaresindeki Paionialıları taarruza kaldırdı. Şiddetli süvari çatışmasının ardından Aretes komutasındaki Prodromoi birliğinin taarruzu, Pers kanat hücumunu kırarak üstünlüğü sağladı.

  5. 5. 1 Ekim MÖ 331

    Tırpanlı Savaş Arabaları Taarruzunun Püskürtülmesi

    Darius, İskender'in şahsi komutası altındaki birlikleri imha etmek amacıyla tırpanlı savaş arabalarını hücuma kaldırdı. Ancak Yoldaş süvarilerinin önünde konuşlandırılmış olan Agrianianlar ve diğer ciritçiler, attıkları yoğun mızrak yağmuruyla birçok savaş arabasını saf dışı bıraktı. Bu engeli aşarak Makedon hatlarına ulaşan araçlara karşı piyadeler saflarını aralayarak araba koridorları açtı. Boşluklardan zararsızca geçen kalan arabalar, hatların gerisindeki hypaspistler ve silahlı seyisler tarafından imha edildi.

  6. 6. 1 Ekim MÖ 331

    Makedon Kama Taarruzu ve Darius'un Kaçışı

    Pers kuvvetlerinin kanatlara doğru açılmasıyla merkez hatta zafiyet oluştuğunu gören İskender, Yoldaş süvarilerini çatışmadan ayırıp muhafız tugayı ve falanks taburlarıyla devasa bir kama teşkil etti. Kendisinin bizzat öncülük ettiği bu kama hücumu, Pers merkezinde henüz savaşmakta olan kraliyet muhafızları ve Grek paralı askerlerinin üzerine şiddetle indi. Makedon süvarilerinin mızraklarıyla ve falanksın uzun sarissalarıyla doğrudan merkeze yüklenmesi sonucu kuşatılma tehlikesi yaşayan Kral III. Darius savaş meydanından ilk kaçan oldu ve merkez dağıldı.

  7. 7. 1 Ekim MÖ 331

    Makedon Sol Kanat Krizi ve Mazaeus'un Ricatı

    İskender kaçan Darius'u takip etmek üzereyken, sol kanatta Mazaeus'un süvarileri tarafından kuşatılan Parmenion'dan acil yardım çağrısı aldı. Simmias tugayının ilerleyememesiyle açılan gedikten sızan Pers ve Hint süvarileri Makedon ordugâhını yağmalamaya yönelmiş, yedek falanks tarafından püskürtülmüştü. İskender takibi bırakıp ordusunu korumak için sol kanada döndü; burada kaçmaya çalışan Parth, Hint ve Pers süvarileriyle son derece şiddetli bir çatışmaya girdi. İskender'in müdahalesi ve Tesalya süvarilerinin taarruzuyla Mazaeus'un kanadı bozguna uğrayarak geri çekildi.

Sık Sorulan Sorular

Gaugamela Muharebesi ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?

Gaugamela Muharebesi, MÖ 331, 1 Ekim tarihinde Gaugamela, Kuzey Irak konumunda gerçekleşti ve Makedon Zaferi ile sonuçlandı.

Gaugamela Muharebesi muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?

Makedon İmparatorluğu: Büyük İskender (Kuvvet: 47,000, Kayıp: 1,200) · Pers İmparatorluğu: III. Darius (Kuvvet: 100,000, Kayıp: 40,000)

Gaugamela Muharebesi neden tarihsel açıdan önemlidir?

Pers İmparatorluğu'nun sonu. İskender'in dünya fatihi olması.

İnteraktif Savaş Oynanışı & 3B Haritayı Aç → Tüm 136 Muharebe Arşivi

Benzer Tarihi Muharebeler