Akka Kuşatması (1799)
Mısır Seferi sırasında Napolyon Bonapart, Suriye üzerinden İstanbul'a ve Doğu'ya ilerleme planı doğrultusunda stratejik Akka Kalesi'ni kuşattı. Kaleyi savunan yaşlı vezir Cezzar Ahmed Paşa, İngiliz Kraliyet Donanması'nın ve Nizam-ı Cedid askerlerinin desteğiyle Fransız ordusunun tüm şiddetli taarruzlarını kırarak Napolyon'a ilk büyük kara yenilgisini tattırdı.
Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Destansı Muharebeler | Akka Kuşatması (1799) |
| Tarih | 20 Mart - 21 Mayıs 1799 |
| Konum | Akka Kalesi, Osmanlı İmparatorluğu (Günümüz İsrail) (32.9236, 35.0706) |
| Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi | Fransız Doğu Ordusu: General Napolyon Bonapart (Kuvvet: 13,000, Kayıp: 4.000'den fazla ölü, yaralı veya vebadan kayıp) · Osmanlı İmparatorluğu & Büyük Britanya: Cezzar Ahmed Paşa, Sir Sidney Smith, Antoine de Phélippeaux (Kuvvet: 15,000, Kayıp: Yaklaşık 3.000 ölü ve yaralı) |
| Hava Durumu | Kavurucu Akdeniz sıcağı ve nem, veba salgını riskini artırdı. |
| Sonuç | Osmanlı ve Müttefik zaferi; Fransız ordusu kuşatmayı kaldırarak Mısır'a geri çekilmek zorunda kaldı. |
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi
Fransız Doğu Ordusu
- Komutan
- General Napolyon Bonapart
- Konum / Rol
- Saldıran
- Kuvvet
- 13,000
- Kayıp
- 4.000'den fazla ölü, yaralı veya vebadan kayıp
Osmanlı İmparatorluğu & Büyük Britanya
- Komutan
- Cezzar Ahmed Paşa, Sir Sidney Smith, Antoine de Phélippeaux
- Konum / Rol
- Savunan
- Kuvvet
- 15,000
- Kayıp
- Yaklaşık 3.000 ölü ve yaralı
Tarihsel Önemi
Napolyon Bonapart'ın Orta Doğu'yu fethetme, Osmanlı İmparatorluğu'nu içeriden çökertme ve Hindistan'daki İngiliz egemenliğini tehdit etme hayalleri Akka surlarında son buldu. Muharebe, yeni kurulan Osmanlı Nizam-ı Cedid ordusunun Batı tarzı askeri etkinliğini kanıtladı.
Sonuç
Osmanlı ve Müttefik zaferi; Fransız ordusu kuşatmayı kaldırarak Mısır'a geri çekilmek zorunda kaldı.
Muharebenin Kronolojik Safhaları
-
1. 20 Mart 1799
Kuşatmanın Başlaması ve Ağır Topların Kaybı
Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız birlikleri Akka surları önüne ulaştı. Ancak Fransız kuşatma toplarını taşıyan deniz filosu, İngiliz Komodor Sir Sidney Smith tarafından Hayfa açıklarında ele geçirildi. Ele geçirilen bu toplar kaleye getirilerek Cezzar Ahmed Paşa'nın emrine verildi ve Fransızlara karşı kullanılmaya başlandı.
-
2. 28 Mart 1799
İlk Büyük Hücum ve Karşı Taarruz
Fransızlar surlarda açtıkları gedikten içeri girmek için büyük bir taarruz başlattı. Ancak Cezzar Ahmed Paşa bizzat ön saflarda yer alarak savunmayı organize etti. Osmanlı piyadeleri ve kale garnizonu, Fransız hücum kıtalarını şiddetli bir el bombası ve tüfek ateşiyle püskürterek düşmana ağır zayiat verdirdi.
-
3. 16 Nisan 1799
Tabor Dağı Meydan Muharebesi
Akka'yı kurtarmak için Şam'dan gelen büyük bir Osmanlı yardım ordusu Fransız kuşatma hatlarını arkadan tehdit etti. Napolyon ana gövdesini geçici olarak Akka önünden ayırarak Tabor Dağı mevkiinde bu kuvveti karşıladı. General Kléber ve Napolyon taktik üstünlükle Osmanlı yardım kuvvetini dağıtarak Akka surlarına geri döndü.
-
4. 25 Nisan 1799
Lağım Savaşları ve İç Tahkimat
Fransız istihkamcılar kulelerin altına tüneller kazarak patlayıcı yerleştirmeye çalıştı. Fransız göçmeni olan Kraliyet mühendisi Phélippeaux, kalenin içinde Fransızların bilmediği ikinci bir savunma hattı inşa etti. Fransızlar surları havaya uçurup şehre girdiklerinde karşılarında aşılmaz yeni bir hendek ve çapraz ateş duvarı buldu.
-
5. 7 Mayıs 1799
Nizam-ı Cedid Çıkarması
Rodos'tan yola çıkan takviye Osmanlı birlikleri ve Nizam-ı Cedid taburları, İngiliz donanmasının koruması altında limana ulaştı. Fransızlar askerlerin karaya çıkmasını engellemek için tüm güçleriyle deniz surlarına yüklendi ancak Cezzar Ahmed Paşa'nın topçuları Fransız piyadelerini sahil şeridinde kırıma uğrattı.
-
6. 8-10 Mayıs 1799
Büyük Surlar Yarıldı: Son Fransız Saldırısı
General Lannes ve General Rambaud komutasındaki Fransız elit kuvvetleri kuzeydoğu kulesini ele geçirerek şehre sızmayı başardı. Cezzar Ahmed Paşa sandıklardan mühimmat dağıtarak bizzat tüfek kullandı. Sokak sokak süren acımasız göğüs göğüse çarpışmalarda General Rambaud öldürüldü ve Fransızlar geri çekilmek zorunda kaldı.
-
7. 20-21 Mayıs 1799
Fransız Ordusunun Bozgun ve Geri Çekilişi
Ordu içinde hızla yayılan veba salgını, cephane tükenmesi ve düşmeyen Akka savunması karşısında Napolyon nihayet pes etti. Ağır topları kuma gömen Fransızlar, gecenin karanlığında sessizce kuşatmayı kaldırarak yaralılarını geride bırakıp Kahire'ye doğru zorlu ve yıpratıcı bir çekilme yürüyüşüne başladı.
Sık Sorulan Sorular
Akka Kuşatması (1799) ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?
Akka Kuşatması (1799), 20 Mart - 21 Mayıs 1799 tarihinde Akka Kalesi, Osmanlı İmparatorluğu (Günümüz İsrail) konumunda gerçekleşti ve Osmanlı ve Müttefik zaferi; Fransız ordusu kuşatmayı kaldırarak Mısır'a geri çekilmek zorunda kaldı. ile sonuçlandı.
Akka Kuşatması (1799) muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?
Fransız Doğu Ordusu: General Napolyon Bonapart (Kuvvet: 13,000, Kayıp: 4.000'den fazla ölü, yaralı veya vebadan kayıp) · Osmanlı İmparatorluğu & Büyük Britanya: Cezzar Ahmed Paşa, Sir Sidney Smith, Antoine de Phélippeaux (Kuvvet: 15,000, Kayıp: Yaklaşık 3.000 ölü ve yaralı)
Akka Kuşatması (1799) neden tarihsel açıdan önemlidir?
Napolyon Bonapart'ın Orta Doğu'yu fethetme, Osmanlı İmparatorluğu'nu içeriden çökertme ve Hindistan'daki İngiliz egemenliğini tehdit etme hayalleri Akka surlarında son buldu. Muharebe, yeni kurulan Osmanlı Nizam-ı Cedid ordusunun Batı tarzı askeri etkinliğini kanıtladı.