Verdun Muharebesi
I. Dünya Savaşı'nın en uzun muharebesi. 'Cehennem' olarak anılır.
Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Destansı Muharebeler | Verdun Muharebesi |
| Tarih | 21 Şubat - 18 Aralık 1916 |
| Konum | Verdun, Fransa (49.16, 5.38) |
| Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi | Fransa: Philippe Pétain (Kuvvet: 500,000, Kayıp: 377,000) · Alman İmparatorluğu: Erich von Falkenhayn (Kuvvet: 500,000, Kayıp: 337,000) |
| Hava Durumu | Kış-yaz arası değişken |
| Sonuç | Fransız Savunma Zaferi |
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi
Fransa
- Komutan
- Philippe Pétain
- Konum / Rol
- Savunan
- Kuvvet
- 500,000
- Kayıp
- 377,000
Alman İmparatorluğu
- Komutan
- Erich von Falkenhayn
- Konum / Rol
- Saldıran
- Kuvvet
- 500,000
- Kayıp
- 337,000
Tarihsel Önemi
Fransa'nın direniş sembolü.
Sonuç
Fransız Savunma Zaferi
Muharebenin Kronolojik Safhaları
-
1. 21–26 Şubat 1916
Fort Douaumont'un Düşüşü ve Savunmanın Çöküşü
Alman 5. Ordusu, hava muhalefeti sebebiyle ertelenen Unternehmen Gericht taarruzunu 21 Şubat sabahı başlattı. Meuse Nehri'nin doğu yakasında yoğunlaşan ağır topçu bombardımanının ardından Alman piyadeleri ve hücum müfrezeleri ilerledi. Savunması zayıflatılmış olan bölgenin en büyük tahkimatı Fort Douaumont, taarruzun dördüncü gününde sürpriz bir şekilde Alman birliklerince ele geçirildi. Fransızların kaleyi geri alma teşebbüsleri başarısız oldu. Bunun üzerine General Philippe Pétain, mevcut hatların tahkim edilmesini, başka karşı taarruz yapılmamasını ve kuşatılma ihtimaline karşı diğer tabyaların yeniden silahlandırılarak takviye edilmesini emretti.
-
2. 6–14 Mart 1916
Meuse Batı Yakasında Le Mort Homme Çarpışmaları
Alman Genelkurmay Başkanı Falkenhayn'ın batı yakasındaki Fransız bataryalarını susturma planı doğrultusunda taarruz Meuse'ün batısına genişletildi. 9 Mart'ta Béthincourt yönünden Le Mort Homme tepesine yönelik yeni bir Alman taarruzu başlatıldı. Bois des Corbeaux ormanı şiddetli çatışmalar ve ağır kayıplar pahasına tekrar ele geçirildi. 14 Mart'ta Alman birlikleri Le Mort Homme'un batı ucundaki Côte 265 yükseltisini ele geçirmeyi başardı. Ancak doğu uçta bulunan Côte 295 mevzii, Fransız 75. Piyade Tugayı tarafından savunularak elde tutuldu ve Alman ilerleyişi sınırlı kaldı.
-
3. 20–22 Mart 1916
Avocourt ve Malancourt Ormanları Taarruzu
Alman komutanlığı, geniş cepheli taarruzlar yerine sınırlı hedeflere yönelerek batı yakasındaki kazanımlarını pekiştirmeyi amaçladı. 20 Mart'ta 13.000 siper havanı mermisinin kullanıldığı yoğun bir bombardımanın ardından 11. Bavyera ve 11. İhtiyat tümenleri Bois d'Avocourt ile Bois de Malancourt mevkilerine taarruz etti. Alman kuvvetleri ilk hedeflerine kolayca ulaştı. General Gossler, ele geçirilen mevzileri tahkim etmek ve ertesi gün yapılacak yeni bombardımana hazırlanmak amacıyla harekâta kısa bir ara verilmesini emretti.
-
4. 22–24 Mayıs 1916
Fort Douaumont'u Geri Alma Karşı Taarruzu
Fransız İkinci Ordu Komutanı General Nivelle, 5. Tümen komutanı General Mangin'e Fort Douaumont'u geri almak için bir karşı taarruz planlama emri verdi. Mangin, yaklaşma hatlarını emniyete alacak ön taarruzlar istese de Somme harekâtı nedeniyle takviye kuvvet verilmedi. 22 Mayıs'ta başlayan hücumda Fransız kuvvetleri kalenin batı ve güney kısımlarından içeri girdi ve akşama kadar yapının yaklaşık yarısı geri alındı. Ancak ertesi gün kaleyi takviye etmek için sevk edilen 34. Tümen başarısız oldu. Alman ihtiyatları kalenin içindeki Fransızları kuşatarak 1.000 askeri esir aldı.
-
5. 30 Mayıs – 7 Haziran 1916
Fort Vaux Kuşatması ve Savunmanın Teslimi
Alman taarruzları Douaumont'un güneyindeki kilit noktalara ve Fransız hattının kuzeydoğu ucunda bulunan Fort Vaux'ya yöneldi. Günde yaklaşık 8.000 mermiyle dövülen tabyaya 1 Haziran'da 10.000 civarında Alman askeri nihai hücumu başlattı ve 2 Haziran'da yapının üst kısmı işgal edildi. Fransız garnizonu yer altı galerilerinde direnmeye devam etti. Ancak su kaynaklarının tükenmesi üzerine hayatta kalan 574 savunmacı 7 Haziran'da teslim olmak zorunda kaldı. Fort Vaux'nun düşüş haberi Verdun'a ulaştığında, şehir kıyısında Panik Hattı tutuldu ve yeni siperler kazıldı.
-
6. 22–25 Haziran 1916
Fleury ve Chapelle Sainte-Fine Saldırısı
Alman topçusu, Fransız bataryalarını etkisiz kılmak için 22 Haziran'da 116.000'den fazla difosgen gaz mermisi ateşledi. 23 Haziran sabahı 5 km genişliğinde bir cephede hücuma geçen Almanlar, Thiaumont koruganını ele geçirip Fleury ve Chapelle Sainte-Fine köylerine girdi; buna karşılık Ouvrage de Froideterre garnizonu yoğun baskıya rağmen mevziyi tutmayı başardı. General Nivelle birliklerine 'Onların geçmesine izin vermeyeceksiniz' emrini yayımladı. Chapelle Sainte-Fine hızla geri alındı ve su ikmalinin aksaması ile üç yönden ateş altında kalınması nedeniyle Alman ilerleyişi durduruldu.
-
7. 9–15 Temmuz 1916
Fort Souville Zirvesine Alman Hücumu
Alman komutanlığı, Verdun'a hakim yüksek tepeleri ele geçirmek amacıyla Fort Souville ve yaklaşma yollarına 300.000'den fazla mermi yağdırdı. 11 Temmuz'da üç Alman tümeninin başlattığı hücum, tabyaya giden yolda toplanan piyadelerin Fransız topçu ateşiyle karşılaşması yüzünden dağıldı. Tabyanın üst yapısına mevzilenen 60 Fransız makineli tüfekçisi kalan birlikleri ateş altına aldı. 12 Temmuz'da 140. Piyade Alayı'ndan 30 Alman askeri tabyanın zirvesine ulaşarak Verdun şehrini gördüyse de, yapılan karşı taarruz sonucu geri çekilmek veya teslim olmak zorunda kaldı.
-
8. 18 Ağustos – 3 Eylül 1916
Fleury Köyünün Geri Alınması ve Fransız Karşı Harekâtı
Yaz aylarında 16 defa el değiştiren Fleury mevkisinde Fransız ordusu inisiyatifi kademeli olarak ele geçirmeye başladı. 18 Ağustos'ta Fleury köyü Fransız karşı saldırısıyla tamamen geri alındı. Alman Genelkurmayında Falkenhayn görevden alınarak yerine Hindenburg ve Ludendorff getirildi. 3 Eylül'de Fleury'nin her iki kanadından başlatılan Fransız taarruzu, cephe hattını birkaç yüz metre ileri taşıdı. Alman kuvvetlerinin 4 ve 5 Eylül tarihlerindeki yerel karşı taarruzları başarısızlığa uğratıldı ve Almanların bölgedeki taarruz gücü tamamen kırıldı.
-
9. 20 Ekim – 2 Kasım 1916
Birinci Verdun Taarruzu: Douaumont ve Vaux'nun Kurtarılması
Fransızlar, Fort Douaumont'u geri almak için 20 Ekim'de Birinci Verdun Taarruzu'nu başlattı. Altı günlük hazırlık bombardımanında 700'den fazla toptan yüz binlerce mermi ve demiryolu bataryalarından 400 mm'lik süper ağır mermiler atıldı. Bombardımanın ardından ilerleyen Fransız birlikleri Fort Douaumont'u ve köyü ele geçirdi. Ardından Fransız ağır topçusu Fort Vaux'yu hedef aldı. 220 mm'lik bir merminin yol açtığı şiddetli patlama sonrası Almanlar 2 Kasım'da tabyayı boşalttı. Bir Fransız piyade bölüğü direnişle karşılaşmadan tabyaya girerek mevzileri geri aldı.
-
10. 15–17 Aralık 1916
İkinci Verdun Taarruzu ve Alman Hatlarının Geri İtilmesi
Pétain ve Nivelle tarafından planlanan, Mangin komutasındaki İkinci Verdun Taarruzu 15 Aralık'ta altı günlük topçu hazırlığının ardından başladı. Dört Fransız tümeni (126, 38, 37 ve 133. tümenler), uçaklardan koordine edilen çift kademeli yürüyen baraj ateşi desteğinde Alman mevzilerine hücum etti. İki tümeni eksik kadrolu olan Alman savunması yarıldı. Verdun'a en yakın Alman mevzileri 7,5 km geriye püskürtüldü ve tüm hakim gözlem noktaları Fransızların eline geçti. Fransız kuvvetleri 11.387 esir ve 115 top ele geçirerek 1916 muharebesini zaferle noktaladı.
Sık Sorulan Sorular
Verdun Muharebesi ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?
Verdun Muharebesi, 21 Şubat - 18 Aralık 1916 tarihinde Verdun, Fransa konumunda gerçekleşti ve Fransız Savunma Zaferi ile sonuçlandı.
Verdun Muharebesi muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?
Fransa: Philippe Pétain (Kuvvet: 500,000, Kayıp: 377,000) · Alman İmparatorluğu: Erich von Falkenhayn (Kuvvet: 500,000, Kayıp: 337,000)
Verdun Muharebesi neden tarihsel açıdan önemlidir?
Fransa'nın direniş sembolü.