Preveze Deniz Savaşı
Barbaros Hayreddin Paşa'nın Haçlı donanmasını yendiği büyük deniz zaferi.
Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Destansı Muharebeler | Preveze Deniz Savaşı |
| Tarih | 28 Eylül 1538 |
| Konum | Preveze, Yunanistan (38.95, 20.75) |
| Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi | Osmanlı İmparatorluğu: Barbaros Hayreddin Paşa (Kuvvet: 122, Kayıp: 400) · Kutsal İttifak: Andrea Doria (Kuvvet: 162, Kayıp: 3,000) |
| Hava Durumu | Sonbahar |
| Sonuç | Osmanlı Zaferi |
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi
Osmanlı İmparatorluğu
- Komutan
- Barbaros Hayreddin Paşa
- Konum / Rol
- Savunan
- Kuvvet
- 122
- Kayıp
- 400
Kutsal İttifak
- Komutan
- Andrea Doria
- Konum / Rol
- Saldıran
- Kuvvet
- 162
- Kayıp
- 3,000
Tarihsel Önemi
Osmanlı Akdeniz hakimiyeti kesinleşti.
Sonuç
Osmanlı Zaferi
Muharebenin Kronolojik Safhaları
-
1. 1537
Ege Adaları Seferi ve Naksos Dükalığı'nın İlhakı
1537 yılında Hayreddin Barbarossa komutasındaki büyük Osmanlı filosu, Venedik Cumhuriyeti'ne ait Ege ve İyon adalarına karşı geniş çaplı bir harekât başlattı. Osmanlı kuvvetleri Syros, Aegina, Ios, Paros, Tinos, Karpathos, Kasos ve Naxos adalarını ele geçirerek Naksos Dükalığı'nı resmen topraklarına kattı. Bölgedeki Venedik hakimiyetini sarsan bu harekâtın devamında Barbarossa, Venedik idaresindeki Korfu adasını kuşattı fakat bu kuşatma başarısızlıkla sonuçlandı. Osmanlı donanması ayrıca İspanya denetimindeki Calabria kıyılarını vurdu.
-
2. 1538
Preveze Kalesi Önünde Çıkarma Girişimi ve Korfu'ya Ricat
Andrea Doria komutasındaki armada henüz intikal etmeden önce, Patrik Marco Grimani idaresindeki Papalık filosu Preveze Kalesi civarında karaya asker çıkarma teşebbüsünde bulundu. Ancak karaya çıkan müttefik unsurları, Murat Reis komutasındaki Osmanlı kuvvetleriyle girdikleri muharebede ağır kayıplar vererek püskürtüldü. Bu başarısız kara harekâtının ardından Grimani birliklerini geri çekmek zorunda kaldı ve Kutsal İttifak donanmasının ana toplanma noktası olarak belirlenen Korfu adasına ricat etti.
-
3. 1538
Osmanlı Donanmasının İntikali ve Aktium Mevzilenmesi
Ege Denizi'ndeki İstanköy (Kos) mevkiinde bulunan Hayreddin Barbarossa, Kefalonia adasını ele geçirdikten sonra donanmanın geri kalanıyla Preveze'ye ulaştı. Osmanlı teğmeni Sinan Reis, Preveze yakınlarında Narda (Arta) Körfezi girişinde yer alan Aktium mevkiine asker çıkarılmasını önerdi. Barbarossa başlangıçta bu fikre karşı çıksa da Aktium'a birlik konuşlandırma kararı, körfez girişini tahkim ederek müttefik donanmasına karşı nihai zaferin kazanılmasında kritik bir dönüm noktası teşkil etti.
-
4. 25 Eylül 1538
Arta Körfezi Girişinde Doria'nın Abluka Girişimi
25 Eylül 1538'de Barbarossa'nın yerini tespit eden Andrea Doria, armadasını körfez ağzının önüne konuşlandırarak iki tarafı bir açmaza sürükledi. Körfezin dar ağzı gemiler için bir darboğaz oluşturduğundan Doria doğrudan içeriye hücum edemedi; ayrıca güvendiği topçu gücüne sahip yelkenli gemileri sert rüzgarlar sebebiyle kıyıya sürüklenme tehlikesi altındaydı. Çevredeki kara parçası Osmanlı denetiminde olduğundan Barbarossa körfezde güvenle bekleyebildi. Günün tek çatışması, Osmanlıların yeni tahkimat kurmasını engelleyen sahil topçu ateşi oldu.
-
5. 27 Eylül 1538 gecesi
Sessola Yönünde Güneye İntikal ve Y Düzeninde Konuşlanma
27 Eylül gecesi Doria, Barbarossa'yı körfezden çıkmaya mecbur bırakmak amacıyla filosuna güneye, Leucade (Lefkada) yakınlarındaki Sessola'ya doğru 30 mil yelken açma ve İnebahtı civarındaki Türk mevzilerini vurma emri verdi. Düşmanın manevrasını haber alan Barbarossa, donanmasını hızla Y biçiminde savaş düzenine soktu. Merkezde Barbarossa ile birlikte Sinan, Cafer, Şaban ve Hasan Reis yer aldı. Sol kanada Seydi Ali Reis, sağ kanada Salih Reis komuta ederken, Turgut Reis beraberindeki kaptanlarla artçı kanadı üstlendi.
-
6. 28 Eylül 1538
Yelkenlilerin Düşmesi ve Galeone di Venezia Savunması
28 Eylül 1538'de rüzgarın aniden kesilmesi Kutsal İttifak'ın ağır yelkenli gemilerini geride bırakıp hareketsiz kıldı. Kıyıdan 4 mil ve Sessola'dan 10 mil açıkta tek başına kalan Alessandro Condalmiero komutasındaki dev Venedik sancak gemisi Galeone di Venezia, onlarca Osmanlı kadırgası tarafından kuşatıldı. Condalmiero ağır top ateşiyle Osmanlıları başlangıçta uzak tuttu; ancak Osmanlı kadırgaları geminin kör noktalarına sokularak borda ateşinden kaçındı. Müttefik kadırgalarından yardım alamayan gemi, ağır hasar alsa da teslim olmadı.
-
7. 28 Eylül 1538
Müttefik Saflarında Taktik Çözülme, Yağmur ve Korfu'ya Kaçış
Muharebe sırasında Doria, Grimani ve Cappello arasındaki derin güvensizlik ve taktiksel ayrılıklar müttefik manevralarını kilitledi. Doria'nın Barbarossa'yı açık denize çekmek için yaptığı yanıltıcı hücum manevraları sonuçsuz kaldı ve müttefik kadırgaları koordineli bir taarruza girişemedi. Akşama doğru bastıran yağmuru değerlendiren Doria, armadasını hezimetten kurtarmak için Korfu'ya çekilme emri verdi. Düşmanı şaşırtmak amacıyla fenerlerini söndüren müttefik donanması karanlıkta çekildi; hasarlı Venedik kalyonu da donanmayı takip etti.
Sık Sorulan Sorular
Preveze Deniz Savaşı ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?
Preveze Deniz Savaşı, 28 Eylül 1538 tarihinde Preveze, Yunanistan konumunda gerçekleşti ve Osmanlı Zaferi ile sonuçlandı.
Preveze Deniz Savaşı muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?
Osmanlı İmparatorluğu: Barbaros Hayreddin Paşa (Kuvvet: 122, Kayıp: 400) · Kutsal İttifak: Andrea Doria (Kuvvet: 162, Kayıp: 3,000)
Preveze Deniz Savaşı neden tarihsel açıdan önemlidir?
Osmanlı Akdeniz hakimiyeti kesinleşti.