İnebahtı Deniz Savaşı
Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasına yenildiği büyük deniz savaşı.
Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Destansı Muharebeler | İnebahtı Deniz Savaşı |
| Tarih | 7 Ekim 1571 |
| Konum | İnebahtı, Yunanistan (38.38, 21.33) |
| Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi | Osmanlı İmparatorluğu: Müezzinzade Ali Paşa (Kuvvet: 230, Kayıp: 30,000) · Kutsal Liga: Don Juan (Kuvvet: 206, Kayıp: 8,000) |
| Hava Durumu | Sonbahar |
| Sonuç | Haçlı Zaferi |
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi
Osmanlı İmparatorluğu
- Komutan
- Müezzinzade Ali Paşa
- Konum / Rol
- Savunan
- Kuvvet
- 230
- Kayıp
- 30,000
Kutsal Liga
- Komutan
- Don Juan
- Konum / Rol
- Saldıran
- Kuvvet
- 206
- Kayıp
- 8,000
Tarihsel Önemi
Osmanlı deniz hakimiyeti sarsıldı ama bir yılda yeni donanma inşa edildi.
Sonuç
Haçlı Zaferi
Muharebenin Kronolojik Safhaları
-
1. Temmuz – 6 Ekim 1571
Messina'da Birleşme ve İyon Denizi'ne İntikal
Kıbrıs'ta Lefkoşa ve Gazimağusa'nın düşmesinin ardından Papa V. Pius'un teşvikiyle kurulan Kutsal İttifak güçleri, Venedik ve İspanya donanmalarının öncülüğünde Messina'da toplandı. Don Juan komutasındaki müttefik donanması, milli bloklar halinde değil, farklı milletlerden kadırgaların harmanlandığı karma filolar şeklinde düzenlendi. Eylül ortasında Messina'dan denize açılan Hristiyan kadırgaları Otranto ve Korfu üzerinden kıyı boyunca ilerleyerek İyon Denizi'ni aştı. Olumsuz hava şartlarına ve d'Ávalos'un yelkenli gemileriyle buluşulamamasına rağmen filo, 6 Ekim'de Kefalonya'daki Sami Limanı'na ulaşarak muharebe öncesi son hazırlıklarını tamamladı.
-
2. 6 – 7 Ekim 1571
Patras Körfezi Önünde Savaş Meclisi ve Muharebe Düzeni
7 Ekim sabahı Kutsal İttifak donanması Patras Körfezi'ne yöneldiğinde Osmanlı filosu İnebahtı açıklarında bulunuyordu. Her iki tarafta da kritik savaş konseyleri toplandı. Gianandrea Doria donanmanın riske atılmamasını önerirken Don Juan ittifakın bütünlüğünü korumak adına muharebeye girmekte ısrar etti. Osmanlı tarafında ise Mehmed Şuluk İnebahtı kalesine sığınmayı tavsiye etse de Sultan II. Selim'in kesin emirleri doğrultusunda Müezzinzade Ali Paşa taarruz kararı aldı. Hristiyan donanması dört ana fırka halinde kuzey-güney hattında dizildi; Osmanlı filosu da merkez, kanatlar ve ihtiyat düzeniyle körfez girişinde savaş pozisyonu aldı.
-
3. 7 Ekim 1571, öğle saatleri
Rüzgarın Dönüşü ve Kalyasların Açılış Bombardımanı
Muharebe sabahı Don Juan hızlı bir yelkenliyle hatları dolaşarak askerlerini cesaretlendirdi, kürek mahkumlarının zincirleri çözüldü ve sancak çekildi. Başlangıçta rüzgar Hristiyanların aleyhine esmekteydi ve Osmanlıların hat kurulmadan önce temasa geçmesinden endişe ediliyordu. Ancak öğleye doğru, ilk temastan hemen önce rüzgarın aniden yön değiştirerek müttefiklerin lehine dönmesi filonun tayin edilen mevkilerine yerleşmesini sağladı. Hristiyan muharebe hattının önüne sürülen dört büyük Venedik kalyası, yaklaşan öncü Osmanlı kadırgalarına çok yakın mesafeden yoğun top ateşi açarak Osmanlı savaş düzenini temas anında dağıttı.
-
4. 7 Ekim 1571
Kuzey Kanadında İlk Çarpışma ve Sancak Gemilerinin Karşılaşması
Öğle vaktinde ilk şiddetli çatışma kuzey sahilinde Barbarigo'nun sol kanadı ile Mehmed Şuluk komutasındaki Osmanlı sağ kanadı arasında koptu. Eş zamanlı olarak Don Juan'ın bindiği La Real kadırgası ile Ali Paşa'nın bindiği Sultana kadırgası merkezde karşı karşıya geldi. Don Juan'ın merkez filosunda Marcantonio Colonna ve Sebastiano Venier yer alırken, İspanyol ve Napoli kadırgaları sancak gemisini kuşattı. Güverte bordalamalarıyla adeta yüzen platformlar üzerinde şiddetli bir piyade muharebesi başladı. İspanyol deniz piyadelerinin arkebüz ve kargı taktikleri, Osmanlı okçularının ve eksik yeniçeri birliklerinin direncini kırmaya başladı.
-
5. 7 Ekim 1571
Güney Kanadında Taktik Manevralar ve Uluç Ali'nin Yarması
Açık denize bakan güney sektöründe Uluç Ali komutasındaki 61 kadırga ve 32 kalyot, Gianandrea Doria'nın 53 kadırgalık sağ kanadıyla karşılaştı. Doria, kuşatılmaktan kaçınmak için açığa doğru genişleyince Hristiyan merkezi ile güney kanadı arasında tehlikeli bir gedik açıldı. Bu boşluğu fark eden Uluç Ali, usta bir manevrayla araya dalarak Malta Şövalyeleri'nin sancak gemisine ve çevre gemilere ağır darbeler indirdi. Malta bayrağını ele geçiren Uluç Ali, genel Osmanlı hattının çökmeye başlaması ve Hristiyan ihtiyatının devreye girmesi üzerine kuşatılmaktan kaçınarak filosunun önemli bir kısmıyla geri çekilmeyi başardı.
-
6. 7 Ekim 1571, akşamüzeri
Yeniçerilerin Son Direnişi ve Osmanlı Donanmasının Çöküşü
Merkezde ve kuzey kanadında inisiyatifi ele geçiren Kutsal İttifak, Álvaro de Bazán'ın ihtiyat kadırgalarının desteğiyle Osmanlı merkez hattını yardı. Savaş aleyhlerine dönmesine rağmen yeniçeri grupları akşama kadar çarpıştı. Muharebenin sonunda Hristiyanlar 117 Osmanlı kadırgasını ele geçirdi, yaklaşık 83 gemiyi batırdı veya imha etti. Bununla birlikte Osmanlı donanmasının tamamı yok edilmedi; güney kanadında üstünlük kuran Uluç Ali Paşa, Malta sancak gemisini zaptedip emrindeki gemilerin önemli bir kısmıyla kuşatmadan sıyrılarak İstanbul'a çekilmeyi başardı.
-
7. 1572 – 1573
Matapan Burnu Çatışması ve İttifakın Nihai Dağılması
Osmanlı İmparatorluğu İnebahtı yenilgisinin ardından tersanelerini hızla seferber ederek altı ay içinde yüz elliden fazla kadırga inşa etti. Temmuz 1572'de Uluç Ali 200 gemiyle denize açıldı. Marcantonio Colonna komutasındaki Kutsal İttifak filosu 10 Ağustos'ta Matapan Burnu açıklarında Osmanlı donanmasıyla kısa bir çatışmaya girdi; Uluç Ali sol kanadı hasar görünce geri çekildi. Ancak müttefik liderler arasındaki anlaşmazlıklar ve Don Juan'ın çekingenliği nedeniyle Navarin'e yönelik nihai darbe indirilemedi. 1573'te Don Juan Tunus'u alırken Venedik tek taraflı barış yaparak Kıbrıs'ı Osmanlılara bıraktı ve İttifak resmen dağıldı.
Sık Sorulan Sorular
İnebahtı Deniz Savaşı ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?
İnebahtı Deniz Savaşı, 7 Ekim 1571 tarihinde İnebahtı, Yunanistan konumunda gerçekleşti ve Haçlı Zaferi ile sonuçlandı.
İnebahtı Deniz Savaşı muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?
Osmanlı İmparatorluğu: Müezzinzade Ali Paşa (Kuvvet: 230, Kayıp: 30,000) · Kutsal Liga: Don Juan (Kuvvet: 206, Kayıp: 8,000)
İnebahtı Deniz Savaşı neden tarihsel açıdan önemlidir?
Osmanlı deniz hakimiyeti sarsıldı ama bir yılda yeni donanma inşa edildi.