Arnhem Muharebesi
Arnhem Muharebesi, Müttefiklerin Market Garden Harekâtı kapsamında Ren Nehri üzerindeki son stratejik köprüyü ele geçirmek için düzenlediği büyük hava indirme operasyonudur. İngiliz 1. Hava İndirme Tümeni, zırhlı birliklerin desteğinden yoksun biçimde bölgede konuşlu seçkin 2. SS Panzer Kolordusu unsurlarıyla karşılaşmış ve ağır kayıplar vererek geri çekilmek zorunda kalmıştır.
Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Destansı Muharebeler | Arnhem Muharebesi |
| Tarih | 17 - 26 Eylül 1944 |
| Konum | Arnhem, Hollanda (51.9806, 5.9111) |
| Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi | Müttefikler (İngiltere ve Polonya): Tümgeneral Roy Urquhart (Kuvvet: 10,600, Kayıp: 1.984 ölü, 6.854 esir veya kayıp) · Almanya: Mareşal Walter Model (Kuvvet: 18,000, Kayıp: Yaklaşık 1.300 ölü, 2.000 yaralı) |
| Hava Durumu | Başlangıçta açık, ilerleyen günlerde sisli, puslu ve yer yer yağmurlu hava desteğini engelleyen hava. |
| Sonuç | Alman zaferi; Müttefik hava indirme birlikleri geri çekildi. |
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi
Müttefikler (İngiltere ve Polonya)
- Komutan
- Tümgeneral Roy Urquhart
- Konum / Rol
- Saldıran
- Kuvvet
- 10,600
- Kayıp
- 1.984 ölü, 6.854 esir veya kayıp
Almanya
- Komutan
- Mareşal Walter Model
- Konum / Rol
- Savunan
- Kuvvet
- 18,000
- Kayıp
- Yaklaşık 1.300 ölü, 2.000 yaralı
Tarihsel Önemi
Müttefiklerin savaşı 1944 yılı bitmeden sona erdirme planlarını suya düşürmüş, Ren Nehri'nin aşılmasını 1945 baharına ertelemiş ve Batı Cephesi'ndeki en büyük Müttefik hava indirme fiyaskosu olarak tarihe geçmiştir.
Sonuç
Alman zaferi; Müttefik hava indirme birlikleri geri çekildi.
Muharebenin Kronolojik Safhaları
-
1. 17 Eylül 1944, Öğle
Gökyüzünden İnen Birlikler
Güneşli bir eylül öğleden sonrasında binlerce paraşütçü ve yüzlerce planör Arnhem'in batısındaki Wolfheze fundalıklarına indi. İngiliz Birinci Hava İndirme Tümeni neredeyse hiç kayıp vermeden toplanmayı başardı. Ancak çıkarma alanları ana hedefleri olan Arnhem Köprüsü'ne yaklaşık on kilometre uzaklıktaydı. Paraşütçüler Ren Nehri'ne doğru yürüyüşe geçtiğinde sürpriz faktörü hızla erimeye başladı.
-
2. 17 Eylül 1944, Akşam
Köprüye Hücum ve Frost'un Grubu
Yarbay John Frost komutasındaki İkinci Tabur, Alman direniş hatlarını yararak Arnhem karayolu köprüsünün kuzey ucuna ulaşmayı başardı. Şehrin merkezine ilerleyen diğer iki tabur ise toparlanan Dokuzuncu SS Panzer Tümeni birlikleri tarafından acımasızca durduruldu. Frost'un yaklaşık yedi yüz askeri köprüyü ve çevresindeki binaları tutarak savunma mevzileri hazırlamaya başladı.
-
3. 18 Eylül 1944, Sabah
Köprüde Zırhlı Çarpışma
Yüzbaşı Paul Gräbner komutasındaki Dokuzuncu SS Keşif Taburu, güneyden Arnhem Köprüsü'nü geçmek için zırhlı araçlarıyla cüretkâr bir hücum başlattı. İngiliz paraşütçüler tanksavar silahları ve el bombalarıyla konvoyu ateş altına aldı. Köprü üzeri yanan zırhlı araçlar ve cesetlerle doldu. Saldırı püskürtüldü fakat Müttefiklerin cephanesi kritik seviyelere indi.
-
4. 19 Eylül 1944, Gün Boyu
Oosterbeek Çemberi
Şehre ulaşamayan ana tümen birlikleri Oosterbeek kasabasına çekilmek zorunda kaldı. Tümgeneral Urquhart, birliklerini Ren Nehri kıyısında dar bir savunma cebine yerleştirdi. Havan topları ve ağır Alman tankları, savunmacıların sığındığı otelleri ve bahçeleri harabeye çevirdi. Telsiz irtibatının kopması nedeniyle İngiliz topçu desteği ve hava ikmalleri yanlış noktalara düşüyordu.
-
5. 20 Eylül 1944, Gece
Köprüde Son Direniş
Arnhem Köprüsü'nde durum umutsuz bir hal aldı. Alman Tiger tankları binaları doğrudan vurarak paraşütçüleri molozların arasına gömdü. Yarbay Frost ağır yaralandı ve cephane tamamen tükendi. Dört gün boyunca ezici düşman gücünü durduran bu kahraman grup, kanlı bir yakın dövüşün ardından teslim olmak zorunda kaldı ve köprü yeniden Alman kontrolüne geçti.
-
6. 21 Eylül 1944, Akşamüstü
Driel'e Polonya İndirmesi
Sis ve kötü hava koşulları nedeniyle geciken General Sosabowski komutasındaki Birinci Polonya Paraşüt Tugayı, nehrin güneyindeki Driel köyüne indi. Amaçları nehir üzerinden feribotla Oosterbeek ceplerine geçmek ve kuşatmayı hafifletmekti. Ancak feribot batırılmıştı. Yoğun Alman makineli tüfek ateşi altında sadece küçük bir Polonyalı grup nehrin karşısına geçebildi.
-
7. 23 Eylül 1944, Sabah
Kazan Kaynıyor
Oosterbeek'teki Müttefik cebi her geçen saat daralıyordu. Yiyecek, temiz su ve tıbbi malzeme bitti. Paraşütçüler artık sadece tabanca ve süngülerle evden eve direniyordu. Güneyden gelmesi beklenen Otuzuncu Kolordu'nun zırhlı birlikleri Nijmegen'i aşmış ancak Arnhem yolundaki dar set üzerinde Alman ateşiyle tamamen kilitlenmişti.
-
8. 25-26 Eylül 1944, Gece
Berlin Harekâtı ve Tahliye
Urquhart tümenin imha edilmesini önlemek amacıyla Berlin Harekâtı kod adıyla gizli geri çekilme emri verdi. Şiddetli yağmur ve karanlığın örtüsü altında paraşütçüler botlarının sesini kumaşlarla boğarak nehir kıyısına süzüldü. Küçük botlarla iki binden fazla asker güneye kaçırıldı. Geride kalan yaralılar ve artçılar şafakla birlikte esir düştü.
Sık Sorulan Sorular
Arnhem Muharebesi ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?
Arnhem Muharebesi, 17 - 26 Eylül 1944 tarihinde Arnhem, Hollanda konumunda gerçekleşti ve Alman zaferi; Müttefik hava indirme birlikleri geri çekildi. ile sonuçlandı.
Arnhem Muharebesi muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?
Müttefikler (İngiltere ve Polonya): Tümgeneral Roy Urquhart (Kuvvet: 10,600, Kayıp: 1.984 ölü, 6.854 esir veya kayıp) · Almanya: Mareşal Walter Model (Kuvvet: 18,000, Kayıp: Yaklaşık 1.300 ölü, 2.000 yaralı)
Arnhem Muharebesi neden tarihsel açıdan önemlidir?
Müttefiklerin savaşı 1944 yılı bitmeden sona erdirme planlarını suya düşürmüş, Ren Nehri'nin aşılmasını 1945 baharına ertelemiş ve Batı Cephesi'ndeki en büyük Müttefik hava indirme fiyaskosu olarak tarihe geçmiştir.