Actium Deniz Savaşı
Octavian'ın Marcus Antonius ve Kleopatra'yı yendiği, Roma İmparatorluğu'nu kuran savaş.
Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Destansı Muharebeler | Actium Deniz Savaşı |
| Tarih | MÖ 31, 2 Eylül |
| Konum | Actium Burnu, Yunanistan (38.95, 20.76) |
| Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi | Octavian (Roma): Agrippa (Kuvvet: 400, Kayıp: 2,500) · Antonius-Mısır: Marcus Antonius (Kuvvet: 500, Kayıp: 5,000) |
| Hava Durumu | Sakin deniz |
| Sonuç | Octavian Zaferi |
Taraflar, Komutanlar ve Kuvvet Dengesi
Octavian (Roma)
- Komutan
- Agrippa
- Konum / Rol
- Saldıran
- Kuvvet
- 400
- Kayıp
- 2,500
Antonius-Mısır
- Komutan
- Marcus Antonius
- Konum / Rol
- Savunan
- Kuvvet
- 500
- Kayıp
- 5,000
Tarihsel Önemi
Roma Cumhuriyeti sona erdi. Augustus Roma İmparatoru oldu.
Sonuç
Octavian Zaferi
Muharebenin Kronolojik Safhaları
-
1. 32 MÖ
Efes ve Atina'da Doğu Kuvvetlerinin Seferber Edilmesi
Marcus Antonius, Roma'daki konsüllerin kendisine katılması ve Octavia'dan boşanmasının ardından Kleopatra ile derhal Efes'e intikal etti. Burada Doğu'nun dört bir yanından toplanan ve önemli bir kısmını Mısır filosunun oluşturduğu devasa bir deniz kuvveti bir araya getirildi. Antonius, müttefikleriyle Sisam'da kaldıktan sonra Atina'ya yöneldi. Ermenistan'da bulunan kara birlikleri de Publius Canidius Crassus idaresinde Asya kıyılarına indirilerek gemilere bindirildi. Bu stratejik yığılma, Octavianus'a karşı yürütülecek harekâtın ana lojistik ve operasyonel omurgasını meydana getirdi.
-
2. Late 32 MÖ
Korfu Girişimi ve Patrae Kış Konuşlanması
Antonius, 32 MÖ sonlarına doğru İtalya kıyılarına ani bir çıkarma yaparak inisiyatifi ele geçirmeyi ve savaşı rakibinin topraklarına taşımayı amaçladı. Bu doğrultuda donanmasıyla Corcyra'ya (modern Korfu) kadar ilerledi. Ancak denizin Octavianus'a bağlı bir filo filotillası tarafından korunup tutulduğunu görünce bu taarruz planından vazgeçti. Kış mevsimini geçirmek üzere Patrae'ye çekilen Antonius, filosunun büyük bölümünü korunaklı Ambrakia Körfezi'ne yerleştirdi; kara kuvvetlerini ise Aktium burnuna intikal ettirip boğazın karşısına savunma kulesi dikti.
-
3. Early 31 MÖ
Peloponnesos İkmal Hatlarının Kesilmesi ve Patrae Kuşatması
31 MÖ başlarında Octavianus, Adriyatik Denizi'ni aşarak Corcyra karşısında karaya çıktı ve karadan güneye doğru harekete geçti. 400 gemi ve 80.000 piyadeye komuta eden Octavianus, generali Agrippa'nın desteğiyle Patrae ve Korint'i süratle ele geçirdi. Bu kritik manevra, 500 gemi ve 70.000 piyadeyle Aktium'da ordugâh kurmuş olan Antonius'un Mora (Peloponnesos) üzerinden Mısır ile kurduğu güney ikmal ve haberleşme hatlarını tamamen kopardı. Antonius hem karadan hem de denizden kıskaç altına alınarak lojistik darboğaza sürüklendi.
-
4. Ağustos 31 MÖ
Ambrakia Boğazı Çevresinde Mevzi ve Yıpratma Harekâtı
Ağustos ayında Octavianus'un birlikleri boğazın kuzey kıyısına çıkarma yaparak Antonius'un kampı yakınlarına yerleşti. Antonius mevzisini terk etmeye yanaşmazken, Agrippa sahil kentlerine yönelik taarruzlarını aralıksız sürdürdü. Octavianus'un süvari birliklerinin başarılı çatışmaları sonucunda Antonius, Ambrakia Körfezi ile İyon Denizi arasındaki boğazın kuzey yakasını boşaltarak tüm askerlerini güney ordugâhına çekmek zorunda kaldı. Salgın hastalıklar, firarlar ve daralan çember karşısında Kleopatra, ana filonun İskenderiye'ye dönmesini önerdi.
-
5. 2 Eylül 31 MÖ
Aktium Boğazı Dışında Harp Düzeni ve İlk Temas
2 Eylül sabahı iki filo Aktium Körfezi çıkışında karşı karşıya geldi. Antonius, kulelerle donatılmış ağır kadırgalarını boğazdan açık denize doğru sürdü. Boğazın ötesinde bekleyen Octavianus'un donanmasında sol kanadı Agrippa, merkezi Arruntius, sağ kanadı ise Lurius idare ediyordu; Statilius Taurus kıyıdan harekâtı izlemekteydi. Antonius ve Poplicola sağ kanada, Sosius ise sol kanada geçti. Sosius'un sol kanattan başlattığı ilk taarruzla çarpışma başladı. Octavianus'un manevra kabiliyeti yüksek gemileri menzilli atışlarla düşman personeline ağır zayiat verdirdi.
-
6. 2 Eylül 31 MÖ
İyon Denizi'nde Hat Yarma ve Antonius'un Kaçışı
Öğleden sonra muharebe kesin bir sonuç alınamadan sürerken arka hatta bekleyen Kleopatra'nın filosu çatışmaya girmeksizin rüzgârı arkasına alarak açık denize kaçtı. Antonius bu geri çekilmeyi görünce amiral gemisini terk edip daha küçük bir gemiye geçti ve birkaç refakat gemisiyle Octavianus'un hatlarını yararak firar etti. Antonius'un kaçışı filoda ani bir çözülmeye yol açtı; geride kalan mürettebat ağır silahları denize attı ve personel yetersizliğinden idare edilemeyen gemiler ateşe verildi. Gece boyunca sürdürülen mücadelenin ardından Antonius'un filosu tamamen saf dışı kaldı.
-
7. 31 Temmuz – 12 Ağustos 30 MÖ
İskenderiye Önlerinde Nihai Yenilgi ve Çöküş
Octavianus birlikleri Mısır'a ilerlerken Cornelius Gallus Paraetonium'dan taarruz etti, Octavianus ise Pelusium üzerinden İskenderiye önlerine dayandı. 31 Temmuz 30 MÖ'de Antonius, Octavianus'un yorgun öncülerine karşı geçici ve ufak bir başarı kazandı; ancak yoğun firarlar sebebiyle kuvvetleri kritik derecede eridi. Bu ufak başarının cesaretiyle giriştiği genel taarruzda Antonius kesin bir yenilgiye uğradı. Denizden kaçamayan ve Kleopatra'nın intihar ettiği söylentisine inanan Antonius kendini hançerledi. 12 Ağustos'ta Kleopatra'nın da intiharıyla Mısır Roma egemenliğine girdi.
Sık Sorulan Sorular
Actium Deniz Savaşı ne zaman ve nerede gerçekleşti, sonucu ne oldu?
Actium Deniz Savaşı, MÖ 31, 2 Eylül tarihinde Actium Burnu, Yunanistan konumunda gerçekleşti ve Octavian Zaferi ile sonuçlandı.
Actium Deniz Savaşı muharebesinde komutanlar ve asker sayıları neydi?
Octavian (Roma): Agrippa (Kuvvet: 400, Kayıp: 2,500) · Antonius-Mısır: Marcus Antonius (Kuvvet: 500, Kayıp: 5,000)
Actium Deniz Savaşı neden tarihsel açıdan önemlidir?
Roma Cumhuriyeti sona erdi. Augustus Roma İmparatoru oldu.